Πηνειός (ηλειακός)

Ο δεύτερος μεγαλύτερος ποταμός της Πελοποννήσου και συνονόματος του μεγάλου θεσσαλικού Πηνειού χαρακτηρίζει το τοπίο σε μια μεγάλη περιοχή της Ηλείας, δίνοντας ζωή στις καλλιέργειες που απλώνονται στον μεγάλο κάμπο του νομού. Οι κύριες πηγές του ποταμού βρίσκονται στις κορφές του Ερύμανθου, στα σύνορα με τους νομούς Αχαΐας και Αρκαδίας, ενώ στην αρχή της πορείας του είναι δεκάδες τα ρέματα και οι πηγές που συμβάλλουν στα νερά του. Πιο γνωστά από αυτά είναι το Μπερδεσολάγκαδο, το λαγκάδι του Χαριά, το λαγκάδι του Ντάρνου, το λαγκάδι της Παναγιάς, το λαγκάδι του Βλάχου και το ποτάμι της Κερέσοβας. Στα πρώτα μάλιστα χιλιόμετρά του ο Πηνειός ονομάζεται Ξενιάς. Στις ίδιες περιοχές ο ποταμός σχηματίζει μικρά φαράγγια που διαδέχονται το ένα το άλλο, καθώς διασχίζει τις νοτιοδυτικές πλαγιές του Ερύμανθου. Η κατεύθυνση του αρχικά είναι από τα βόρεια προς τα νότια και λίγο μετά συνεχίζει προς την αντίθετη κατεύθυνση ώσπου στο σημείο που δέχεται τα νερά του Σκουροπόταμου και του Βουντουχλιάτικου ρέματος στρίβει τελικά προς τα δυτικά. Στο μέσον της πορείας του έχει δημιουργηθεί η τεχνητή λίμνη Πηνειού -η μεγαλύτερη της Πελοποννήσου- με σκοπό την άρδευση του μεγάλου ηλειακού κάμπου και την παραγωγή ρεύματος. Σε αυτήν συμβάλλουν με τα νερά τους ο Πηνειακός Λάδωνας που δεν έχει σχέση με τον γνωστό Λάδωνα της Αρκαδίας και ο Καλφαϊκός ποταμός. Από τη λίμνη ο Πηνειός συνεχίζει περνώντας ανάμεσα από την Ανδραβίδα και την Γαστούνη και λίγο μετά εκβάλλει στο Ιόνιο πέλαγος, λίγα χιλιόμετρα νοτιότερα της τελευταίας, στον κόλπο Χελωνίτη. Ο μεγάλος ποταμός της Ηλείας φτάνει σε μήκος τα 70 χιλιόμετρα και αυτό που τον χαρακτηρίζει είναι οι δεκάδες διαφορετικοί βιότοποι που σχηματίζει στο διάβα του. Και παρότι το ποτάμι δεινοπαθεί, εδώ και χρόνια, από τα αστικά και τα αγροτικά λύματα, εντούτοις σε πολλά σημεία του διατηρεί τον άγριο χαρακτήρα του. Από τους δαίδαλους των ρεμάτων και τα πυκνά σε βλάστηση φαράγγια στην αρχή της πορείας του μέχρι τη λίμνη, το όμορφο παρόχθιο δάσος στον κάμπο και τις εκβολές με τις αμμοθίνες, ο Πηνειός προσφέρει αναρίθμητες διαφορετικές εικόνες από βιοτόπους γεμάτους ζωή.

Στα ψηλά του ο ποταμός κινείται ανάμεσα σε πλαγιές που καλύπτονται από ένα σπάνιο δάσος αιωνόβιων πουρναριών σε δενδρώδη μορφή. Στη συνέχεια και σχεδόν μέχρι τις εκβολές του καλύπτεται από ένα παρόχθιο δάσος από πλατάνια, διάφορα είδη ιτιών, λυγαριές, λεύκες, χαλέπιο πεύκη, καλαμιώνες, βούρλα, κ.ά. Δυτικά των εκβολών του αναπτύσσονται μεγάλες εκτάσεις με αμμοθίνες και διάσπαρτα θαλασσόκεδρα. Στην πορεία του μπορεί να συναντήσει κανείς διάφορα είδη της πελοποννησιακής χλωρίδας. Σημαντικότερα είναι η ίριδα Iris unguicularis, ο νάρκισσος Narcissus serotinus, το κολχικό Colchicum bivonae, το Linum pubescens, ο κρόκος Crocus boryi και το κυκλάμινο Cyclamen peloponnesiacum. Άλλα είδη είναι το λυχνάρι Arum italicum, το Alisma plantago-aquatica, η Aristolochia elongata, η Anchusella cretica, ο Adonis flammeus, ο Dipsacus fullonum, το Lythrum salicaria και ορχιδέες όπως, οι Anacamptis pyramidalis, Α. papillionacea, Orchis simia, O. italica, O. quadripunctata, Limodorum abortivum, Serapias lingua, Ophrys mammosa, O. attica και O. bombyliflora.

Η ορνιθοπανίδα περιλαμβάνει πολλά είδη και αυτό γιατί ο Πηνειός δημιουργεί πολλά διαφορετικά ενδιαιτήματα. Από τα αρπακτικά ξεχωρίζουν οι γερακίνες, οι αετογερακίνες, οι φιδαετοί, οι καλαμόκιρκοι, τα βραχοκιρκίνεζα, τα ξεφτέρια, οι πετρίτες, τα σαΐνια, οι τυτούδες, οι κουκουβάγιες, οι χουχουριστές, οι γκιώνηδες και οι μπούφοι. Άλλα κοινά είδη στα ψηλά του ποταμού είναι οι δεντροτσοπανάκοι, οι σταχτοσουσουράδες, οι κάργιες, οι κίσσες, τα τρυγόνια, οι τσίχλες, τα κοτσύφια, τα σιρλοτσίχλονα, οι κοκκινοκεφαλάδες, οι αιγίθαλοι και οι αετομάχοι. Πιο χαμηλά συναντάει κανείς κούκους, αηδόνια, γαλαζοπαπαδίτσες, θαμνοτσιροβάκους, μαυρομυγοχάφτες, καρδερίνες, φλώρους και σκαρθάκια. Κοντά στις εκβολές και στη λίμνη ζούνε πολλοί ερωδιοί, κορμοράνοι, φαλαρίδες, νερόκοτες και βουτηχτάρια. Άλλα είδη της περιοχής είναι οι νεροκοτσέλες, οι μικροπουλάδες, οι πετροτουρλίδες, τα νεροχελίδονα, οι ποταμοσφυριχτές, οι σπάνιες καλημάνες, τα μπεκατσίνια, οι σταχτάρες, οι κιστικόλες, οι ψαθοποταμίδες, οι αλκυόνες, οι σταρήθρες, οι μικρογαλιάντρες, οι μελισσοφάγοι και οι λιβαδοκελάδες.

Από τα αμφίβια στον Πηνειό ζούνε κοινοί τρίτωνες, πρασινόφρυνοι, γραικοβάτραχοι, βαλκανοβάτραχοι, δεντροβάτραχοι και ηπειρωτικοί βάτραχοι. Η ερπετοπανίδα περιλαμβάνει ποταμοχελώνες, βαλτοχελώνες, μεσογειακές χελώνες, κρασπεδοχελώνες, τρανόσαυρες, δεντρογαλιές, λαφιάτες, σαπίτες, νερόφιδα, λιμνόφιδα και οχιές, αλλά και οι ενδημικές της Πελοποννήσου σαύρες: το πελοποννησιακό κονάκι, η μοραϊτόσαυρα, η γραικόσαυρα και η πελοποννησιακή γουστέρα. Στην μεγάλη αμμώδη παραλία που απλώνεται γύρω από τις εκβολές κάνουν τις φωλιές τους δεκάδες θαλάσσιες χελώνες καρέτα. Από τα θηλαστικά στο ποτάμι πιστεύεται ότι ζούνε ακόμα βίδρες, ενώ είναι πολύ σημαντικό ότι σε κάποια σημεία στα χαμηλά έχουν επιστρέψει τα ακριβοθώρητα τσακάλια. Άλλα είδη είναι οι αλεπούδες, οι νυφίτσες, τα πετροκούναβα, οι ασβοί, οι λαγοί, οι αγριόχοιροι και οι σκαντζόχοιροι.

Η ιχθυοπανίδα του ποταμού παραμένει πλούσια παρά τη συνεχή του ρύπανση. Στον Πηνειό ζούνε 14 είδη ψαριών από τα οποία ξεχωρίζουν ο στυμφαλικός πελασγός (Pelasgus stymphalicus), ο πελοποννησιακός ζουρνάς (Valencia robertae) και η γουρνάρα (Tropidophoxinellus hellenicus). Άλλα είδη είναι τα χέλια (Anguilla anguilla), οι πελοποννησιακές μπριάνες (Barbus peloponnesius), οι πεταλούδες (Carassius gibelio), οι κυπρίνοι (Cyprinus carpio), οι ποταμοσαλιάρες (Salaria fluviatilis), οι λιάρες (Telestes pleurobipunctatus), τα στρωσίδια (Luciobarbus albanicus), οι χορτοφάγοι κυπρίνοι (Ctenopharyngodon idella) και οι πελοποννησιακοί ποταμοκέφαλοι (Squalius peloponnensis).
 
 
 
 
 

Πως θα πάτε

Διαλέξτε σαν κέντρο για τις εξερευνήσεις σας στο Πηνειό την Αμαλιάδα που βρίσκεται λίγα χιλιόμετρα νοτιότερα. Η Αμαλιάδα απέχει 20 χιλιόμετρα από τον Πύργο, 85 χιλιόμετρα από την Πάτρα και 310 χιλιόμετρα από την ΑΘήνα. Διαλέξτε την διαδρομή που περνάει μέσα από την ορεινή Αρκαδία και που από Λεβίδι, Βυτίνα, Λαγκάδια, Λάμπεια βγάζει στην Αμαλιάδα. Μπορεί να κινείται σε πιο επαρχιακούς δρόμους αλλά τα χιλιόμετρα λιγοστεύουν αρκετά, ενώ διασχίζεται την πανέμορφη φύση της ημιορεινής Ηλείας.
 
 

Εμφάνιση στο χάρτη

πατήστε για να δείτε το σημείο στο χάρτη
(Latitude: 37.89272837303182, Longitude:21.35548767535397)
 

Photo Gallery

 

Social Networks

 

Διαβάστε επίσης

Σπερχειός

Ο μεγαλόπρεπος ποταμός της Στερεάς Ελλάδας διακρίνεται για την αλώβητη φυσιογνωμία του, καθώς από τις πηγές στα ψηλά μέχρι τις όμορφες εκβολές του, διατηρεί ακόμα τον αρχαίο του ρου.

Λουδίας

Ένας ήρεμος και μεγάλος ποταμός της Μακεδονίας, που παρότι έχει χάσει την παλιά του φυσική μεγαλοπρέπεια, εξακολουθεί να αποτελεί ένα σημαντικό βιότοπο για πολλά είδη της πανίδας.

Ληθαίος

Ο ποταμός της λήθης, ο διάσημος ποταμός της πόλης των Τρικάλων, Ληθαίος, μεταφέρει μέσα στο αστικό περιβάλλον την άγρια ζωή, θυμίζοντας σε όλους μας ποιά θα ήταν η ποιότητα των πόλεων μας αν από νωρίς είχαμε σώσει τους ποταμούς μας.

Άραχθος

Ο Άραχθος είναι ένας από τους σημαντικότερους ποταμούς της Ηπείρου, ο οποίος στη πορεία του περνάει από φαράγγια, λίμνες και πεδιάδες, χαρακτηρίζοντας το τοπίο στο μεγαλύτερο μέρος της κεντρικής Ηπείρου.

 
 


 

Τα Ψάρια της Ελλάδας

Ένας πλήρης οδηγός πεδίου για όλα τα είδη που ζουν στις ελληνικές θάλασσες με 450 εικονογραφήσεις και αναλυτικούς πίνακες.

περισσότερα...


Επιλεγμένο βίντεο

Ενημερωτικό δελτίο

Δώστε την ηλεκτρονική σας διεύθυνση (email) για να εγγραφείτε και να λαμβάνετε το ενημερωτικό μας δελτίο.