Λίμνη Μουτσάλια (Αρένες)

Ένα σύμπλεγμα δύο μικρών αλπικών λιμνών στη σκιά του Γράμμου που αποτελούν ένα από τα ομορφότερα ορεινά υδάτινα οικοσυστήματα της Ελλάδας. Η λίμνη Μουτσάλια, ή όπως αναφέρονται πιο συχνά λίμνες Αρένων, βρίσκονται σε ένα κατάφυτο δάσος οξιάς στη ρίζα της κορφής του Γράμμου, Επάνω Αρένα (υψόμετρο 2.196 μ.) Η ονομασία τους προέρχεται από τη βλάχικη λέξη «μουτσάλι», που σημαίνει «βρεγμένο», ενώ η ονομασία Αρένα προέρχεται από το επίσης βλάχικο και λατινικό, «arena», που σημαίνει «αμμουδερός τόπος». Βρίσκονται στο νομό Καστοριάς κοντά στα σύνορα με το νομό Ιωαννίνων σε υψόμετρο 1.730 μέτρων. Πρόκειται για δύο λίμνες που επικοινωνούν μεταξύ τους με ένα ρυάκι μήκους 60 μέτρων. Η δυτική λίμνη αγγίζει τις πλαγιές που ανεβαίνουν στη κορφή, έχει περίμετρο περίπου ενός χιλιομέτρου και είναι ρηχή με τα νερά της να λιγοστεύουν αρκετά το καλοκαίρι. Η λίμνη που βρίσκεται στα ανατολικά είναι η κύρια λίμνη που ονομάζεται και λίμνη Μουτσάλια και δέχεται τα νερά της δυτικής λίμνης. Καλύπτει λιγότερη έκταση με περίμετρο που φτάνει τα 800 μέτρα και μέγιστο βάθος που δεν ξεπερνά το 1 μέτρο, ενώ κατά τη διάρκεια του χειμώνα σκεπάζεται από πάγο. Η λίμνη Μουτσάλια είναι κρυμμένη σε ένα πυκνό δάσος οξιάς δημιουργώντας ένα μοναδικό τοπίο που δεν συναντά κανείς σε κάποια άλλη περιοχή της χώρας μας. Τα πυκνά δάση που την περιβάλλουν σε συνδυασμό με την σχετική της απομόνωση, προσδίνουν στη λίμνη τεράστια οικολογική αξία με πολλά σπάνια είδη της πανίδας να ζουν στη γύρω περιοχή.

Οι οξιές που βρίσκονται γύρω από τη λίμνη φτάνουν μέχρι τις όχθες, ενώ ο βυθός της καλύπτεται από μια πυκνή υδρόβια βλάστηση, η οποία δίνει ένα όμορφο πράσινο χρώμα στα νερά της. Στο πυκνό υποόροφο του δάσους φυτρώνουν πολλά σπάνια είδη της χλωρίδας του Γράμμου, ενώ λίγο ψηλότερα ξεκινάνε οι γυμνές κορυφές του βουνού που διακρίνονται επίσης για τα φυτά που φιλοξενούν. Σημαντικότερα φυτά της περιοχής είναι ο εντυπωσιακός κρίνος Lilium carniolicum albanicum, η φριτιλάρια Fritillaria epirotica, ο Solenanthus albanicus, η Gentiana lutea, ο ελέβορος Veratrum album, o νάρκισσος Narcissus poeticus, το Eriophorum latifolium, η Gentiana verna balcanica, η βιόλα Viola frondosa και η Moneses uniflora. Άλλα σπουδαία είδη της χλωρίδας που συναντά κανείς στη γύρω περιοχή είναι το Lamium galeobdolon, η βιόλα VIola odorata, η Achillea abrotanoides, η ίριδα Iris sintenisii, η Scabiosa tenuis, η Scorzonera purpurea, ο κρόκος Crocus chrysanthus, η Digitalis viridiflora, η καμπανούλα Campanula trichocalycina, η σιληνή Silene armeria, το Verbascum longifolium και πολλά σπάνια είδη ορχιδεών, όπως Cephalanthera longifolia, C. rubra, Platanthera chlorantha, Gymnadenia conopsea, Epipactis helleborine, E. palustris, Neottia nidus-avis, N. ovata, Dactylorhiza sambucina, D. baumanniana, D. pindica, D. saccifera, Orchis pinetorum και Himantoglossum caprinum.

Η ορνιθοπανίδα της περιοχής περιλαμβάνει πολλά είδη του δάσους, ενώ στο Γράμμο απαντώνται πάνω από 150 είδη. Στην περιοχή γύρω από τη λίμνη ζούνε μαύροι δρυοκολάπτες, ενώ λίγο πιο ψηλά συναντά κανείς τις σπάνιες πετροπέρδικες. Πάνω από τη λίμνη ξεχωρίζει η παρουσία του χρυσαετού και του σφηκιάρη, ενώ άλλα αρπακτικά πουλιά της περιοχής είναι οι γερακίνες, οι φιδαετοί, οι πετρίτες, τα βραχοκιρκίνεζα, οι μπούφοι, οι χουχουριστές και ο σπάνιος αιγωλιός. Άλλα είδη είναι ο λευκονώτης δρυοκολάπτης, ο σταχτοδρυοκολάπτης, ο πευκοδρυοκολάπτης, η σταχτοσουσουράδα, το γιδοβύζι, η γερακότσιχλα, η κοκκινότσιχλα, η φάσσα και διάφορα μικροπούλια, όπως τρυποφράχτες, θαμνοψάλτες, δεντροβάτες, μιλτοχελίδονα, φυλλοσκόποι, δρυομυγοχάφτες, θαμνοτσιροβάκοι, κοκκινολαίμηδες, καλόγεροι, γαλαζοπαπαδίτσες, σπίνοι, κ.ά.

Η λίμνη είναι πολύ σημαντική για τα αμφίβια της, καθώς εδώ ζούνε τρία είδη από τρίτωνες: ο αλπικός, ο κοινός και ο λοφιοφόρος. Άλλα αμφίβια είναι οι σαλαμάνδρες, οι κιτρινομπομπίνες, οι γραικοβάτραχοι και οι κοινοί φρύνοι. Από την ερπετοπανίδα συναντά κανείς τρανόσαυρες,τοιχόσαυρες, αμμόσαυρες, σαΐτες και σπάνιους αστρίτες. Πολύ συχνή στην περιοχή είναι η παρουσία της αρκούδας, ενώ άλλα θηλαστικά της περιοχής είναι οι βίδρες, οι λύκοι, οι αγριόγατες, τα ζαρκάδια, οι αλεπούδες, οι ασβοί, τα κουνάβια, τα αγριογούρουνα, οι λαγοί, οι σκίουροι και οι δεντρομυωξοί.

Φωτογραφίες τοπίου: Γιώργος Πατρουδάκης

 
 
 
 

Πως θα πάτε

Η πρόσβαση γίνεται μέσω χωματόδρομου, είτε από την Αετομηλίτσα Ιωαννίνων (13 χλμ.), είτε από το Πευκόφυτο Καστοριάς (11,5 χλμ). Οι χωματόδρομοι γίνονται απροσπέλαστοι τους χειμερινούς μήνες λόγω της έντονης χιονόπτωσης. Η απόσταση από τα δύο χωριά είναι ιδανική για να την περπατήσετε με τα πόδια, καθώς θα διασχίσετε ένα από τα πιο άγρια δάση της χώρας μας.

 

 
 

Εμφάνιση στο χάρτη

πατήστε για να δείτε το σημείο στο χάρτη
(Latitude: 40.30812161526643, Longitude:20.916010410472836)
 

Photo Gallery

 

Social Networks

 

Διαβάστε επίσης

Λίμνη Τραπεζούντα

Μια μικρή λίμνη της Αρκαδίας που δημιουργήθηκε πρόσφατα ως αποτέλεσμα των εξορύξεων του λιγνήτη της Μεγαλόπολης και πλέον φιλοξενεί πολλά είδη της ορνιθοπανίδας.

Τεχνητή Λίμνη Κρεμαστών

Μια τεχνητή λίμνη που δημιουργήθηκε στο συναπάντημα τεσσάρων μεγάλων ποταμών και που χαρακτηρίζεται από τα όμορφα τοπία που δημιουργεί η γεωλογική ταυότητα της περιοχής στις όχθες της.

Λίμνη Χειμαδίτιδα

Μια μεγάλη και ρηχή λίμνη της Βόρειας Ελλάδας, η οποία διακρίνεται για το ήπιο κλίμα και την απουσία μεγάλων παραλίμνιων οικισμών, προσελκύοντας έτσι πολλά σπάνια είδη της ορνιθοπανίδας.

Λίμνη Δοϊράνη

Η λίμνη Δοϊράνη είναι ένας πλούσιος υγρότοπος που η θέση της στα σύνορα με την ΠΓΔΜ και η αρχαία της καταγωγή, της προσδίδουν πολλά ιδιαίτερα χαρακτηριστικά.

 
 


 

Τα Ψάρια της Ελλάδας

Ένας πλήρης οδηγός πεδίου για όλα τα είδη που ζουν στις ελληνικές θάλασσες με 450 εικονογραφήσεις και αναλυτικούς πίνακες.

περισσότερα...


Επιλεγμένο βίντεο

Ενημερωτικό δελτίο

Δώστε την ηλεκτρονική σας διεύθυνση (email) για να εγγραφείτε και να λαμβάνετε το ενημερωτικό μας δελτίο.